Terimler
Terimler alfabetik sıradadır. Her terimin yanında bu sitedeki kullanımı kısaca açıklanmıştır.
- Alfabe
- Bir dilin seslerini göstermek için kullanılan harflerin sıralı takımı. 1928’de kabul edilen Türk alfabesi 29 harflidir.
- Başöğretmen
- Atatürk için kullanılan sıfat. Çoğu kaynak bu sıfatı Harf Devrimi ve Millet Mektepleri çalışmalarıyla ilişkilendirir.
- Cemiyet
- Topluluk, dernek. “Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti” gibi adlarda kullanılır.
- Darüleytam
- Yetim çocukların barındırıldığı ve okutulduğu kurum. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun 5. maddesinde anılır.
- Darülfünun
- Osmanlı’da üniversite düzeyindeki öğretim kurumunun adı. 1933’te yerini İstanbul Üniversitesi aldı.
- Düstur
- Kanunların ve diğer mevzuatın yayımlandığı resmî derleme.
- Evkaf
- Vakıflar. Şer’iye ve Evkaf Vekâleti vakıfların işlerine bakan bakanlıktı.
- Fakülte
- Üniversitede belli bir bilim dalının öğretildiği birim.
- Harf Devrimi
- Arap harflerinin yerine Latin esaslı Türk harflerinin kabulü (1 Kasım 1928, 1353 sayılı kanun).
- İdadi
- Osmanlı’da lise düzeyinde okul.
- İlahiyat
- Din bilimleri. Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun 4. maddesi Darülfünun’da bir ilahiyat fakültesi kurulmasını öngörür.
- İlmiye
- İlim ve öğretimle ilgili olan. “Müessesat-ı ilmiye” ilim kurumları demektir.
- Kurultay
- Büyük toplantı. Birinci Türk Dil Kurultayı 26 Eylül–5 Ekim 1932’de toplandı.
- Maarif
- Eğitim ve öğretim. Maarif Vekâleti bugünkü Millî Eğitim Bakanlığı’nın o dönemdeki adıdır.
- Medrese
- Daha çok dinî bilimlerin okutulduğu, yüzyıllar boyunca İslam dünyasında yaygın olan öğretim kurumu.
- Mektep
- Okul.
- Merbut
- Bağlı. “Maarif Vekâletine merbuttur” Maarif Vekâleti’ne bağlıdır demektir.
- Millet Mektebi
- Yeni harfleri ve okuma yazmayı öğretmek için açılan kurs. 1 Ocak 1929’da resmen açıldı.
- Muallim
- Öğretmen. Muallim mektebi öğretmen yetiştiren okuldur.
- Müdafaa-i Milliye Vekâleti
- Millî Savunma Bakanlığı’nın o dönemdeki adı. Kanun askerî liseleri bu vekâlete bağladı.
- Müessese
- Kurum.
- Resmî Gazete
- Kanunların ve resmî kararların yayımlandığı gazete.
- Rüştiye
- Osmanlı’da ilk öğretimden sonra gelen orta düzey okul.
- Sıbyan mektebi
- Küçük çocukların okuma yazma ve temel bilgileri öğrendiği mahalle okulu.
- Şer’iye ve Evkaf Vekâleti
- Dinî işler ve vakıflarla ilgili bakanlık. Bazı medreseler ve mektepler buna ya da özel vakıflara bağlıydı.
- Talimatname
- Bir kanunun nasıl uygulanacağını gösteren yönerge.
- Tedrisat
- Öğretim.
- Tetkik
- İnceleme, araştırma.
- Tevhid
- Birleştirme, tek hale getirme.
- Tevhid-i Tedrisat
- Öğretimin birleştirilmesi. 3 Mart 1924 tarihli 430 sayılı kanunun adı.
- Vekâlet
- Bakanlık. Vekil bakan demektir. Cumhuriyet’in ilk yıllarında bakanlıklara vekâlet denirdi.
Kendini sına
Soruyu okuyun, yanıtınızı düşünün, sonra soruya dokunarak ya da Enter tuşuyla yanıtı açın.
“Tevhid-i tedrisat” ne demektir?
Öğretimin birleştirilmesi.
Medrese ile mektep arasındaki fark nedir?
Medrese daha çok dinî bilimlerin okutulduğu öğretim kurumudur; mektep ise genel olarak okul anlamına gelir.
“Vekâlet” bugünkü hangi kuruma karşılık gelir?
Bakanlığa. Maarif Vekâleti bugünkü Millî Eğitim Bakanlığı’nın o dönemdeki adıdır.
Darülfünun bugün hangi kurumun karşılığıdır?
Üniversitenin. Darülfünun, Osmanlı’daki üniversite düzeyindeki kurumdur.
Dayanak
Bu sayfadaki olguların dayanağı. Tanımlar sözcüklerin sade ve yaygın anlamlarıdır; kanun maddelerine atıf yapan tanımlar kanun metninden alınmıştır. Kesin tarihler için konu sayfalarına bakınız.